3. در تربیت فرزند خود ثابت قدم باشید

این ارزش و احترام به حدی است که در آیات قرآن پس از انجام وظیفه عبادت و احترام به خدا و اطاعت از فرمانش از لزوم احترام به والدین یاد شده است. دانشمندان غربى نیز به لزوم تعالیم دینى و اخلاقى براى حسن تربیت و تأمین سعادت کودکان معترفند. اگر دانشمندان امروز به اهمیت تربیت کودکان و راهنمایی رجال آینده کشور پی برده اند و با تشکیل جلسات و نوشتن کتابها و جزوه ها و نشان دادن فیلمهای اخلاقی و علمی، گامهای بلندی در این راه برداشته اند رهبران عالیقدر اسلام و پیشوایان مذهبی ما از 14 قرن بیش با دادن دستورات لازم و ارشاد و راهنمائیهای سودمند، و با پرورش کودکان و فرزندان نمونه، قدم موثری در این راه برداشته اند. حرفها و کارهای شما در مقام پدر و مادر، بیش از هر چیز دیگر، در رشد و تقویت عزت نفس و اعتماد به نفس کودکان مؤثر است. از امام صادق (علیهالسّلام) روایت شده که فرمودهاند: هر طفلی بر فطرت خداشناسی و توحید (اسلام) متولّد میشود و پدر و مادر او سبب میشوند تا به دین یهود و یا نصاری و یا غیر این دو گرایش پیدا کند. من از خداوند خویش طلب فرزندان زیبا چهره و نیکوقامت ننموده ام، بلکه از پروردگارم خواسته ام فرزندانم مطیع او باشند و از او بترسند تا وقتی با این صفات به آنها نظر افکنم مایه چشم روشنی من باشند.

هر چقدر هم که اختلاف نظر داشته باشیم بالاخره مسائلی وجود دارند که بر سر آنها توافق داشته باشیم . از دیدگاه آن حضرت فرزند صالح مایه انس و آرامش والدین است لذا می فرماید: انس و آرامش در سه چیز است: همسری که با شوهرش توافق داشته باشد، فرزندی که صالح باشد و برادری که موافق و هم رأی انسان باشد.(4) همچنین در سخن دیگری فرزند صالح را نیکوترین یادگار و بلکه مساوی با همه یادگارهای باقیمانده از والدین، معرفی می نماید: الولد الصالح احد الذِکرین مرحوم خوانساری در ترجمه و شرح خود بر غررالحکم و دررالکلم ذیل این حدیث می گوید: فرزند صالح نیکوتر دو یاد است؛ یعنی اسباب یاد کسی به نیکویی دوتاست: یکی فرزند صالح که از او بماند و دیگری سایر اسباب او. امروزه بخاطر مشکلات و دغدغه های زیاد، پدر مادر ها نمیتوانند با فرزندان خود بر سر سفره غذا بنشینند و باهم از غذا خوردن لذت ببرند.

در تربیت فرزندان آن هم در جامعه اسلامی، داشتن هدفهای الهی بسی مهمّ و تعیین کننده است. بر خلاف برداشت و نگرش برخی افراد که از فرزند بیشتر به عنوان ابزاری برای پاسخگویی به نیاز عاطفی والدین و نیز عضوی برای تأمین و خدمت به خانواده و مایه فخر و مباهات والدین نگریسته می شود، امام علی علیه السلام به فرزند بسی فراتر از این نگریسته و آن را عطیه ای الهی بر شمرده اند که در پرتو توجه و تربیت والدین به رشد کافی رسیده و در پی نیکوکاری و احسان به والدین بر می آید. بانگاهی به دیدگاهها و سیره تربیتی علی علیه السلام آشکار می شود که در نظام تربیت اسلامی هدف نهایی از تربیت، رسیدن فرزند به مقام اطاعت وعبودیت الهی است، هدف نهایی، تربیت انسانی است که مطیع پروردگار و تسلیم درآستان او باشد. اکنون سؤال این است که در نظام تربیتی اسلام هدف از تربیت چه باید باشد؟

در نظام تربیتی اسلام بحث اهداف از کلیدی ترین مباحث بوده و جایگاه مهمّی در آن دارد چرا که بدون داشتن هدف و تعیین آن، امکان برنامه ریزی و نیز ارزیابی فعالیتهای تربیتی به آسانی ممکن نیست. و یا اینکه علاوه بر اینها، اهداف مهمتر و مقدستری وجود دارد؟ انسان تنها در پرتو تربیت صحیح است که به عنوان موجودی هدفمند و اندیشه ورز به اهداف وآرمانهای خود دست یازیده و قلّه رفیع سعادتِ مطلوب خویش را فتح می نماید؛ از این رهگذر برای انسان مسلمان تربیت اسلامی ضرورتی مضاعف دارد زیرا انسانی که گردنبند مروارید دانه دین و بندگی خالق متعال رابر گردن آویخته جز در پرتو تربیت صحیح اسلامی به مدال افتخار عبودیت و تسلیم نائل نمی آید، از سویی دیگر چنین انسان مسلمانی برای پیمودن راه سعادت و بندگی احتیاج به الگوهای مطمئن عملی دارد تا با نصب العین قراردادن دیدگاههاو سیره عملی آنان ، هم راه صحیح بندگی و سعادت را بپیماید و هم در این وادی سریعتر گام نهد و سریعتر به مقصد نایل آید، از این رو معصومین علیهم السلام ـ که از گوهر عصمت و مصونیت از خطا و اشتباه برخوردارند.ـ بهترین و مطمئن ترین الگوهای تربیتی بوده و ارائه دیدگاههاو کشف و عرضه سیره تربیتی آنان یک ضرورت انکارناپذیر برای پویندگان عرصه تعلیم و تربیت اسلامی است و در این میان، ارائه دیدگاه ها و سیره تربیتی امام علی علیه السلام ـ که خود اَب الائمه و سرسلسله جانشینان به حق نبوی و سرآغاز تجلیگاه امامت معصومین علیهم السلام و نخستین تشکیل دهنده حکومت اسلامی علوی است.

دیدگاهتان را بنویسید